De schrijfmachine

Romeinen hebben het zelden over de officiële naam van het witte gevaarte dat hier boven de drukste kruising van Rome uitsteekt, en noemen het de schrijfmachine, de bruidstaart of het kunstgebit. Het is zo wit dat het zich van alles eromheen losmaakt, want de architect koos botticino, een helder marmer uit het noorden dat bewust afsteekt tegen het warme travertijn.

Het is het nationale monument voor Victor Emanuel II, de eerste koning van het verenigde Italië, en de bouw duurde een kwarteeuw. Die kostte een middeleeuwse wijk: kloosters, kerken, woonhuizen en een stuk van de Capitolijnse helling verdwenen eronder, net als de toren van het palazzo ernaast.

Onderaan de trap brandt een eeuwige vlam bij het graf van de onbekende soldaat. Een moeder uit Triëst die haar eigen zoon had verloren koos kort na de Eerste Wereldoorlog in de kathedraal van Aquileia een van elf naamloze kisten, en die reisde met de trein door het land hierheen, langs stations vol mensen.

Links staat het Palazzo Venezia, en midden in die gevel hangt een klein balkon waar Mussolini stond: in de jaren dertig riep hij er zijn imperium uit en in 1940 de oorlog, tegen een plein dat zwart zag van de mensen.

Neem Via del Plebiscito en meteen daarna Via del Gesù, en houd aan tot een smalle straat rechts waar iets enorms op de hoek staat.