De straat waarop je loopt is een dak. Onder je liggen zevenhonderdtweeëndertig werfkelders, en samen vormen ze een havencomplex waarvan er maar één op de wereld is.
Ze zijn er gekomen door kooplieden, de een na de ander, zonder dat er ooit een plan voor is gemaakt. In de tweede helft van de twaalfde eeuw, kort nadat de gracht gegraven was, bedacht iemand dat het handiger was om zijn waar rechtstreeks van de kade naar zijn kelder te brengen dan hem naar de hoger gelegen oever te sjouwen. De buren namen het over, de kelders groeiden onder de straat door, en tegen het begin van de zestiende eeuw liep er een haven van bijna twee kilometer dwars door de stad.
Die haven is nu een probleem. De walmuren bezwijken onder verkeer waarvoor ze nooit zijn gebouwd, en het herstel van het hele wervengebied is begroot op ruim vijfhonderd miljoen euro. De muren zijn van de gemeente, de kelders van particulieren, en dus betaalt de stad nog altijd voor een inval van één koopman, acht eeuwen geleden.
We lopen nu een eind langs het water door, want er is één vraag die nog niet beantwoord is: waarom ligt deze gracht hier eigenlijk.
Bronnen. Verhaal: Gemeente Utrecht, publieksbrochure Werk aan de Werf; Erfgoed gemeente Utrecht; berichtgeving over het herstelprogramma wervengebied Foto's: Source photo: Het Utrechts Archief
