Het Palacio de Cibeles in Madrid, het witte voormalige postkantoor met zijn torens en spitsen, nu het stadhuis.

AUDIOTOURS IN MADRID

Een hoofdstad die haar positie dankt aan een handtekening, waar andere hoofdsteden een rivier of een haven hebben. Filips II bracht zijn hof hier in 1561 naartoe, naar een stad die daar weinig voor in huis had, en sindsdien vindt Madrid zichzelf steeds opnieuw uit. Acht wandelroutes voeren je langs wat daaruit is voortgekomen, van het plein waar de macht zich aan de stad toonde tot de wijk die altijd het dichtst op elkaar heeft gewoond.

Begin met ontdekken

Een korte geschiedenis van Madrid

Periode 1:

Een hoofdstad bij besluit

Madrid werd de hoofdstad van Spanje omdat een koning een document ondertekende. In 1561 verplaatste Filips II zijn hof naar een stadje van zo'n twintigduizend inwoners, zonder kathedraal, zonder haven en zonder noemenswaardige geschiedenis, en dat was waarschijnlijk juist de bedoeling, want het lag middenin het schiereiland en behoorde niemand in het bijzonder toe. De vesting die stond waar vandaag het Koninklijk Paleis staat, werd het hart van een rijk dat zich over de hele wereld uitstrekte.

Zeventiende-eeuws aanzicht van het Alcázar van Madrid, het fort dat stond waar vandaag de dag het Koninklijk Paleis staat.

Seventeenth-century view of the Real Alcázar de Madrid, public domain via Wikimedia Commons.

Periode 2:

De stad van de Habsburgers

Rond het nieuwe hof groeide het Madrid van de Gouden Eeuw, een stad van theaters, kloosters en herbergen waar Cervantes, Lope de Vega, Quevedo en Góngora op slechts een paar straten van elkaar woonden en een groot deel van hun tijd aan onderlinge vetes besteedden. De Plaza Mayor vormde het toneel voor proclamaties, stierengevechten en de plechtigheden van de Inquisitie, en het met arcades omzoomde plein draagt nog altijd de vorm die het toen kreeg.

Het schilderij van Francisco Rizi van de auto de fe die in 1683 op de Plaza Mayor werd gehouden, met het plein vol mensen.

Francisco Rizi, Auto de fe en la Plaza Mayor de Madrid, 1683, Museo Nacional del Prado, public domain via Wikimedia Commons.

Periode 3:

De verlichte koning

Karel III trof een hoofdstad aan die hij de naam onwaardig vond en begon haar te herbouwen, wat hem de bijnaam de beste burgemeester van Madrid opleverde. Hij plaveide en verlichtte de straten, legde een boulevard aan met een botanische tuin, een sterrenwacht en een natuurkundig kabinet, en richtte de poort op die nog altijd de toegang tot het Retiro markeert. Wetenschap, natuur en kunst in de open lucht en gratis voor iedereen was iets nieuws in Europa.

Luis Paret y Alcázars schilderij van de Puerta del Sol in 1773, met koetsen en marktkramen op het plein.

Luis Paret y Alcázar, La Puerta del Sol en Madrid, 1773, Museo Nacional de Bellas Artes, Havana, public domain via Wikimedia Commons.

Periode 4:

De tweede mei

Op 2 mei 1808 kwam Madrid in opstand tegen de Franse troepen die de stad bezet hielden, nadat soldaten naar het paleis waren gekomen om het laatste kind van de koninklijke familie op te halen. Binnen een uur vocht de halve stad met messen en stenen tegen dertigduizend man, en bij het vallen van de avond waren er meer dan vierhonderd doden. Goya schilderde zowel die dag als de executies die erop volgden, en de opstand ontketende een oorlog die zes jaar zou duren.

Goya's schilderij van bereden gardesoldaten die op 2 mei 1808 inreden op een met messen bewapende menigte.

Francisco de Goya, El 2 de mayo de 1808 en Madrid o La lucha con los mamelucos, 1814, Museo Nacional del Prado, public domain via Wikimedia Commons.

Periode 5:

De belegerde stad

In november 1936 kwam het front tot stilstand binnen de stadsgrenzen, waardoor Madrid de enige Europese hoofdstad werd met loopgraven in haar eigen park. Bijna drie jaar lang hield de stad stand terwijl granaten op de straten neerkwamen en voor het eerst ter wereld vliegtuigen werden ingezet tegen woonwijken. Correspondenten schreven hun verhalen vanuit een hotel aan de Gran Vía, en de bar waar ze hun nachten eindigden is nog altijd open.

Kinderen die helpen bij het bouwen van een barricade in een straat in Madrid in november 1936.

Mikhail Koltsov, children at the defensive works in Madrid, 4 November 1936, public domain via Wikimedia Commons.

Periode 6:

De straat die dwars doorheen liep

Veertien straten verdwenen en meer dan driehonderd huizen werden gesloopt om plaats te maken voor de Gran Vía, waarmee in 1910 werd begonnen en die twintig jaar later werd voltooid in drie fasen die je nog altijd aan de gevels kunt aflezen. Wat ervoor terugkwam, was de eerste straat van Spanje die zich kon meten met New York, met een wolkenkrabber die de hoogste van Europa was buiten de Sovjet-Unie. Sindsdien is de stad zichzelf op dezelfde manier blijven heropbouwen.