Verhalen in Madrid

De koningen in het park

De koningen die voor het dak van het paleis waren gehakt en over de stad werden uitgestrooid.

Las Carboneras

Het slotklooster waar de zusters koekjes verkopen via een draaischijf, zonder ooit gezien te worden.

De elleboog

De nauwste knik van het oude Madrid, waar de stadsplattegrond nog middeleeuws is.

De schandpaal

De straat die naar de schandpaal heet, en hoe straffen eeuwenlang vooral een vertoning waren.

Het viaduct

De brug over het ravijn, de reputatie die ze kreeg, en de schermen die er een eind aan maakten.

Plaza de la Paja

Het hart van het middeleeuwse Madrid, en de vraag waar een groeiende stad haar doden laat.

Capilla del Obispo

Een gotische grafkapel vol albast, gebouwd door een familie die het lichaam van de stadspatroon in huis had.

San Pedro el Viejo

Een van de twee oudste torens van Madrid, gebouwd door de ambachtslieden die na de verovering bleven.

Plaza de la Cebada

Het plein van de gerst, de markt en het schavot, waar Luis Candelas in 1837 werd gewurgd.

Puerta Cerrada

De stadspoort die haar naam dankt aan het besluit om haar 's nachts dicht te houden.

Cava Baja

De gedempte gracht die de herbergstraat van Madrid werd, met alles wat daarbij hoorde.

Colegiata de San Isidro

De jezuïetenkerk die de stad drie keer van eigenaar zag wisselen en in 1936 uitbrandde.

De straat van het hoofd

De straat van het hoofd, en wat zo'n verhaal in een stad komt doen.

Terug op de Plaza de Lavapiés

Het einde van de wandeling op het plein waar hij begon, met de metro onder je voeten.

De synagoge die er nooit was

Het verhaal dat Lavapiés de Joodse wijk was, en wat er gebeurt als je het naast het bewijs legt.

Calle del Ave María

De straat waar de wijk zich 's avonds verzamelt, en waar de opeenvolgende golven bewoners naast elkaar staan.

Iglesia de San Cayetano

Een barokke gevel die de brand van 1936 overleefde terwijl alles erachter verdween.

De held van Cascorro

Het standbeeld van een vondeling die met een blik petroleum en een touw om zijn middel een opdracht aannam.

Ribera de Curtidores

De straat van de leerlooiers, de helling van het slachthuis, en de markt die er zijn naam aan dankt.

De tabaksfabriek

De fabriek waar drieduizend vrouwen sigaren rolden, en in 1830 in opstand kwamen. Binnen staat een tweede verhaal klaar.

La Corrala

De woonvorm waarin Madrid zijn arbeiders onderbracht, met galerijen rond een binnenplaats en dertig vierkante meter per gezin.

Escuelas Pías de San Fernando

Een kerk die in 1936 uitbrandde en zeventig jaar als ruïne lag, tot er een bibliotheek in werd gebouwd.

Mercado de San Fernando

Een markthal uit 1944 op de grond van een uitgebrand klooster, die zichzelf opnieuw uitvond.

Teatro Valle-Inclán

Een nationaal theater aan een plein dat lang de verkeerde kant van de stad heette.

De oudste boom van Madrid

De oudste boom van Madrid is een Mexicaanse moerascipres die hier al vierhonderd jaar staat.

El Estanque

De vijver waar het hof zeeslagen naspeelde, met het monument voor Alfonso XII aan de overkant.

Palacio de Cristal

Een kas van glas en gietijzer uit 1887, gebouwd voor een koloniale tentoonstelling met een menselijke dierentuin ernaast.

El Ángel Caído

Een van de weinige openbare standbeelden ter wereld die de duivel voorstellen, op zeshonderdzesenzestig meter hoogte.

Real Observatorio

De sterrenwacht van Villanueva, de telescoop die Franse soldaten verwerkten, en het einde van de wandeling.

Real Jardín Botánico

De tuin waar alles terechtkwam wat de Spaanse expedities aan planten meebrachten. Binnenstop met kaartje.

Museo del Prado

Een natuurkundekabinet dat een museum werd, en de nacht waarin Las Meninas de stad uit reed.

De Salón del Prado

De weide die een salon werd, met de vorm van een Romeinse renbaan en drie fonteinen als ankerpunten.

Chicote

De eerste cocktailbar van Spanje, die openbleef toen de granaten kwamen, en het einde van de wandeling.

De censuur op de vijfde verdieping

De vijfde verdieping waar elk buitenlands bericht langs moest, in het gebouw dat ook als richtpunt diende.

Hotel Florida

Het hotel waar de buitenlandse pers de oorlog uitzat, met warm water terwijl de stad in de rij stond.

Avenida de los Obuses

Granatenlaan noemden de madrilenen deze straat, en het leven ging er gewoon door.

November 1936

November 1936, toen iedereen verwachtte dat de stad binnen dagen zou vallen, en de Gran Vía een nieuwe naam kreeg.

Twee kanonnen in de Calle de Ferraz

De straat waar twee veldkanonnen werden opgesteld, gericht op de kazerne tussen de woonhuizen.

Het front in het westen

Vanaf deze rand kijk je naar het front, dat bijna drie jaar op anderhalve kilometer afstand lag.

Het nieuws dat de stad uit reed

Hoe het nieuws de stad uit reed en een oorlog van zes jaar begon, met de weg terug naar de Puerta del Sol.

Iglesia de la Buena Dicha

Het armenhospitaal waar de gewonden heen gingen, met achter het gebouw het kerkhofje waar Manuela Malasaña ligt. Binnen wacht een tweede verhaal.

De nacht van de executies

De executies van die nacht op een heuvel in het westen, en het schilderij dat bepaalt hoe we ons die nacht voorstellen.

De brede straat

De brede straat waarlangs de colonnes binnenkwamen, en de avond waarop Madrid onder krijgsrecht viel.

Manuela Malasaña

De zeventienjarige borduurster naar wie een hele wijk is vernoemd, en wat er werkelijk met haar gebeurde.

De poort van Monteleón

De enige kazerne waar die dag wél werd gevochten, en de twee officieren die hun bevelen naast zich neerlegden.

Museo de Historia de Madrid

Een armenhuis met de uitbundigste barokke poort van Spanje, en binnen het stadsmuseum. Gratis toegang.

Plaza de San Ildefonso

Het plein van een wijk die zich naar die ene dag heeft vernoemd, straat voor straat.

De straten die er niet meer zijn

Hier vormden de buurtploegen zich, en hier verdween een eeuw later een deel van het slagveld onder een nieuwe straat.

Real Casa de Correos

Het enige gebouw aan dit plein dat de tweede mei heeft meegemaakt, en het decreet dat die middag werd getekend.

De aanval van de mammelukken

Wat Goya zes jaar later schilderde, gebeurde precies hier: de keizerlijke ruiterij tegen een ongewapende menigte.

Terug op de Plaza de Santa Ana

Het einde van de wandeling, met de verdeling van de roem en de weg terug naar de metro.

Iglesia de San Sebastián

De parochie van de beroemdheden, met een toren die halverwege ophoudt en een tweede verhaal binnen.

De drukkerij van Juan de la Cuesta

De drukkerij waar Don Quichot van de pers kwam, op papier dat met geleend geld was betaald.

De letters in de stoep

De citaten in messing die in de stoep liggen, en de schrijfsters die er pas later bij kwamen.

Convento de las Trinitarias

Achter deze muur ligt Cervantes begraven, en duurde het vier eeuwen voordat iemand kon zeggen waar precies.

Casa Museo Lope de Vega

Lope de Vega kocht dit huis op zijn achtenveertigste en bleef er tot zijn dood; binnen staat een tweede verhaal klaar.

De hoek van de toneelspelers

De hoek waar toneelspelers hun contracten sloten, en waar Cervantes zijn laatste jaren woonde.

Ateneo de Madrid

De vereniging achter deze deur telde Larra als lid nummer één en stemde in 1932 over het bestaan van God.

Teatro de la Comedia

Hier speelt het nationale gezelschap de Gouden Eeuw, op honderd meter van de straten waar dat repertoire geschreven werd.

Teatro Español

Het enige theater van Madrid dat nog op zijn oude corral staat, en de worstenoorlog die het publiek er uitvocht.

Gran Via

De boulevard waarvoor veertien straten verdwenen, met de eerste wolkenkrabber van Spanje.

San Ginés

De kerk waar Quevedo werd gedoopt en Lope de Vega trouwde, met een chocoladehuis in de steeg ernaast.

Teatro Real

Een operahuis boven een oude beek, dat na de aanleg van de metro ruim veertig jaar gesloten bleef.

Statues

Plaza de Oriente

Een steigerend bronzen paard dat rekenwerk nodig had, en een rij koningen die nooit op het dak kwam.

Palacio Real

Hoe een brand in de kerstnacht van 1734 het grootste koninklijk paleis van West-Europa opleverde.

Catedral de la Almudena

Een kathedraal die als graf voor een achttienjarige koningin begon en er honderdtien jaar over deed.

Een bom in een boeket

De aanslag op de bruiloftsstoet van Alfonso XIII in 1906, met een bom verstopt in een boeket bloemen.

Plaza de la Villa

Drie eeuwen bestuur rond een klein plein, met het oudste burgerlijke gebouw van de stad.

Mercado de San Miguel

De laatste ijzeren markthal van Madrid, gebouwd op de plek van de kerk waar Lope de Vega werd gedoopt.

Taste

Arco de Cuchilleros

De trap die het hoogteverschil van de Plaza Mayor verraadt, en het oudste restaurant ter wereld dat eronder ligt.

Plaza Mayor

Het plein waar de macht zich aan de stad toonde, met autos de fe, stierengevechten en een ruiterstandbeeld vol mussen.

De beer, de aardbeiboom en kilometer nul

Een ruzie over een bos, de steen waar alle Spaanse wegen vandaan tellen en de klok die het land op oudjaar stilzet.

Binnen in de Tabacalera

Wat er van de fabriek geworden is: tentoonstellingszalen, een binnenplaats en muren vol schilderwerk.

Binnen bij de Trinitarias

Een kale kloosterkerk met het gedenkteken waarin rust wat er van Cervantes is teruggevonden.

Binnen in San Ginés

Het doek dat drie eeuwen lang voor een kopie doorging, tot iemand de handtekening vond.

Binnen in de Buena Dicha

Een art-nouveaukerk in een stad vol barok, met een blauw sterrengewelf boven het altaar.

Binnen in het stadsmuseum

Een Goya waarvan het portret telkens werd overschilderd als de politiek omsloeg, en de maquette van Madrid uit 1830.

Binnen in San Sebastián

De kapel van de architecten, die van de toneelspelers, en ergens onder de vloer het verloren graf van Lope de Vega.

Binnen bij Lope de Vega

Het tuintje waar Lope over schreef, de kamers van een zeventiende-eeuws huishouden, en het oratorium boven aan de trap.

De vete van Quevedo en Góngora

Quevedo kocht het huis waarin zijn aartsvijand Góngora woonde, met maar één bedoeling.

Binnen in de Almudena

Binnen in de Almudena: een plafond in felle kleuren, een kerk die de verkeerde kant op ligt en een crypte vol zuilen.

Palacio de Velázquez

Het paviljoen van baksteen en keramiek dat bleef staan toen tentoonstellingsgebouwen normaal gesproken werden gesloopt.

Cuesta de Moyano

Dertig houten kraampjes vol tweedehands boeken, al een eeuw op dezelfde helling.

Fuente de Neptuno

Twee fonteinen uit hetzelfde plan die elkaar aankijken, en de voetbalstad die er vijanden van maakte.

Palacio de Cibeles

Een postkantoor dat op een kathedraal lijkt, gebouwd door twee architecten van nog geen dertig.

De stad onder de stad

Het metrostation dat schuilkelder werd, en daarna woning voor wie zijn huis kwijt was.

Vechten met wat er lag

Een stad die vocht met scharen, stenen en bloempotten, terwijl haar eigen leger in de kazerne bleef.