Verhalen in Budapest
62 verhalen over de plekken op onze wandelingen door Budapest. Luister ze ter plekke in de app
Luister waar het gebeurde
Eén kaart van Budapest. 62 verhalen erop.
Open ROODS in je browser, loop naar een pin en luister ter plekke naar het verhaal. Niets te installeren.
Fischer Rézi op de Kristóf tér
Een meisje met een vis die van de vismarkt naar een park verhuisde, verdween en uit een loods terugkwam, op een plein dat naar een verdwenen reus heet.
Het plein van het Nationaal Lied
Het plein waar hetzelfde gedicht twee keer de geschiedenis in stuurde, met daarachter de kerk van de Griekse kooplieden.
De kerk met de gebedsnis naar Mekka
Het oudste gebouw van Pest, met een islamitische gebedsnis in de muur van het katholieke koor.
Het Romeinse fort onder het plein
Onder dit plein ligt het Romeinse fort dat de oversteek bewaakte, en de stenen ervan zitten in half Pest.
De Servische kerk in de Szerb utca
Achter een gele muur ligt een tuin waarvan de bodem het oude straatniveau van Pest laat zien, met grafstenen in de muur.
De Károlyi-tuin achter de muur
De oudste tuin van de stad, waar een premier aan tafel zat en nog diezelfde avond werd weggevoerd.
De kerk die de paulijnen zelf uitsneden
Een kerk op de plek van een moskee, volgesneden door monniken van een orde die kort daarna werd opgeheven.
De Párisi udvar, een passage onder glas
Een gebouw dat zijn hoek afsneed om er een vijfde gevel van te maken, met daarachter het laatste winkelhof van Boedapest onder glas.
De schipper van de watersnood
Een baron die dagenlang van dak naar dak roeide, en een dagboek waarin ook de redders staan die alleen de rijken ophaalden.
Het Invalidenhuis, te groot voor zijn eigen straat
Het grootste gebouw van Pest, gebouwd voor invalide soldaten naar Parijs voorbeeld, en nooit afgemaakt omdat de stad haar eigen muur wilde houden.
Szervita tér, de bank met de hemel op zijn voorhoofd
Een bank die zijn gevel vulde met glas en er de nationale geschiedenis boven hing, nadat een eerder ontwerp het bij geld had gehouden.
Pilvax köz, waar 15 maart 1848 begon
Het koffiehuis waar de revolutie van 1848 begon, dat drie namen droeg en in 1913 tegen de vlakte ging.
Terug op Hősök tere
Terug bij de zuil, op het plein waar een pauselijk gezant door noodweer werd tegengehouden en waar in 1989 tweehonderdvijftigduizend mensen stonden.
Gundel, dat in 1896 nog Wampetics heette
In het feestjaar heette dit Wampetics en zat heel Pest hier aan tafel; de naam op de gevel kwam pas veertien jaar later.
Ős-Budavára, de stad die er een zomer stond
Een nagebouwd Turks Boeda met bierhallen en een orpheum, zo succesvol dat de dierentuin ernaast failliet ging.
Het Széchenyi-bad en de put eronder
Het heetste bronwater van Europa werd gevonden op de plek waar nu Árpád te paard staat, en het badpaleis kwam pas zeventien jaar na het feestjaar.
Het Landbouwmuseum, opgericht midden in de tentoonstelling
Een museum dat werd opgericht terwijl de tentoonstelling buiten nog liep, en dat het gipsen decor een bewoner en een toekomst gaf.
De Jáki-kapel, een kerk uit drie kerken
Een portaal uit Ják, een toren uit Kassa en een plattegrond uit Lébény, bedoeld als bibliotheek en pas in 1915 tot kapel gewijd.
Anonymus, de schrijver zonder gezicht
Een bronzen monnik met zijn gezicht in de schaduw, een kroniekschrijver van wie alleen een initiaal bekend is, en een tweede versie die vernietigd moest worden.
De Vajdahunyad-burcht
Een burcht van gips en zeildoek die na de tentoonstelling gesloopt zou worden, en die de stad in steen liet terugbouwen.
De vijver en de schaatsbaan
Schaatsen sinds de jaren dertig van de negentiende eeuw, een schaatshal uit het feestjaar en sinds 1926 de grootste openluchtijsbaan van Europa.
Het Földalatti
De oudste ondergrondse van het Europese vasteland, in twintig maanden gebouwd omdat de Andrássy út te deftig was voor trams.
De Műcsarnok en de opening van mei 1896
Hier opende Frans Jozef in mei 1896 de tentoonstelling waar bijna zes miljoen mensen op afkwamen.
De Kettingbrug
Een week wachten op het ijs kostte Széchenyi de begrafenis van zijn vader en leverde de stad haar eerste vaste brug op.
De Tabán
Onder dit gras lag een hele wijk, met wijngaarden, kroegen en honderden huizen.
De Rudas-baden
Een achthoekig bassin onder een Ottomaanse koepel, al ruim vierhonderdvijftig jaar in gebruik.
Szent Gellért tér
De berg boven je heette anders tot er in 1046 een bisschop vanaf ging.
De Vrijheidsbrug
De keizer sloeg de laatste klinknagel, al werd die eigenlijk met een pers op zijn plaats geduwd.
De Grote Markthal
Een markthal waar de schuiten onder de vloer naar binnen voeren, en die tien dagen voor de opening afbrandde.
De laadkade aan Belgrád rakpart
De stenen waar je overheen loopt zijn zelf het bouwwerk: een haven en een dijk tegelijk.
De Elisabethbrug
De witte brug boven je is de tweede; de eerste was tot 1926 wereldrecordhouder.
De Emanuel-boom en de graven in de tuin
De enige synagogetuin ter wereld met graven erin, en een stalen treurwilg waarvan elk blaadje een naam draagt.
De Vigadó en de korzo
De balzaal die vanaf de overkant kapot werd geschoten, en het huis dat ervoor in de plaats kwam.
Het Gresham-paleis
Een Engelse verzekeraar bouwde hier een paleis, dat later veertig jaar lang stond te vervallen.
De Schoenen aan de Donau
Zestig paar gietijzeren schoenen op de rand van de kade, met de neuzen naar het water.
De kade onder het Parlement
In maart 1838 liep het ijs vast en stortte het halve Pest in; een baron ging roeien.
Het Parlement van dichtbij
Negentien ontwerpen, veertig miljoen bakstenen en een architect die blind werd voordat zijn huis af was.
De Dohány-synagoge
De grootste synagoge van Europa, gebouwd om gezien te worden, met een orgel waar Liszt op speelde.
Het geboortehuis van Theodor Herzl
Op deze plek stond het huis waar de grondlegger van het zionisme werd geboren, in een stad die zijn idee verwierp.
Síp utca 12, het adres van de Joodse Raad
Het gebouw waar de Joodse Raad zetelde, en waar twee bakstenen in de schoorsteen een datum uit 1944 bewaren.
Het monument voor Carl Lutz
Een vergulde engel die uit de muur naar beneden duikt, voor de man die zestigduizend mensen papieren gaf.
Klauzál tér
Vier vierkante meter brons in het gras, precies de ruimte die één gevangene in het getto had.
Szimpla kert
De eerste ruïnekroeg van de stad, in een pand dat al was afgeschreven.
De orthodoxe synagoge in de Kazinczy utca
De twee broers die de prijsvraag verloren, de opdracht toch kregen en hun eigen gevel moesten versoberen.
Gozsdu udvar
Zes binnenplaatsen achter elkaar, betaald uit de erfenis van een Roemeense advocaat.
Het stuk ghettomuur in de Király utca
De laatste muur van het getto, gesloopt, opnieuw opgemetseld, en nog altijd omstreden.
De Rumbach-synagoge
Het gebouw dat je voorbijloopt als niemand het aanwijst, van een architect die er nooit is geweest.
Ruszwurm en het Drievuldigheidsplein
Een pestzuil, een banketbakkerij uit 1827, en de weg terug naar beneden.
De Halászbástya
Wat eruitziet als een vesting is een uitkijkterras van rond 1900.
De Mátyás-kerk
Honderdvijfenveertig jaar moskee, daarna de kerk waar een keizer koning werd.
De Táncsics Mihály utca
Onder deze straat ligt een synagoge die gevonden werd en weer werd toegedekt.
De Weense Poort
Hier brak de muur in 1686, en hier ligt de man die haar verdedigde.
De toren van Maria Magdalena
De toren staat alleen, want de kerk eromheen is na de oorlog opgeruimd.
Het Sziklakórház
Een ziekenhuis in de rots dat veertig jaar lang niet bestond.
De Úri utca en de zitnissen
Stenen banken in de poortdoorgangen waarvan niemand weet waar ze voor dienden.
Szent György tér
Het leegste plein van de wijk, en die leegte is het spoor van de oorlog.
Het Sándor-paleis en het Várszínház
In dit gele paleis schreef een minister-president zijn laatste brief.
De Turul en de Habsburgpoort
Een Hongaarse oorsprongsmythe, neergezet door een dynastie uit Wenen.
Het uitzicht op het Parlement
Het gebouw aan de overkant is ontworpen voor een land dat twee keer zo groot was.
Het koninklijk paleis
Vier paleizen stonden hier, en geen enkele is aan ouderdom bezweken.
Een Zweedse koning op doorreis
Een Zweedse koning die veertien dagen te paard door Europa reed en hier één nacht sliep, met een plaquette in twee talen als bewijs.
De Várkert-bazár
Een winkelgalerij onder de paleistuinen die nooit liep, en twintig jaar lang de rockplek van het land was.
Je hebt over Budapest gelezen.
Loop er nu zelf doorheen.
Deze verhalen zijn pinnen op onze kaart. Open ROODS, loop naar een ervan en luister waar het gebeurde.