Verhalen in Rome

De poort die regende

De poort waar de Via Appia begon, en de obelisk die hier zeventig jaar lang stond.

De burcht en de beul

De burcht als gevangenis, en Mastro Titta, de beul wiens oversteek van de brug een Romeinse uitdrukking werd.

De ochtend van 11 september

De ochtend van de terechtstelling, de menigte op het plein, en het verhaal dat daarna een eigen leven ging leiden.

De rechte straat van de paus

De eerste rechte straat van het moderne Rome, bedoeld als bestuurlijk hart en gebruikt als route naar het schavot.

De gevangenis van Corte Savella

Het proces, de marteling als bewijsmiddel, en een paus die geen gratie wilde verlenen.

Het plein van de brandstapels

De markt waar ook vonnissen werden voltrokken, met het standbeeld van Giordano Bruno in het midden.

Wat er van de bevrijders werd

Philippi, het einde van Brutus en Cassius, en de keizer die uit hun nederlaag voortkwam.

De brandstapel op het Forum

De lijkrede van Marcus Antonius, de bloedige toga, en een menigte die de brandstapel zelf aanstak.

Drieëntwintig steken

Het middaguur, het verzoekschrift als afleiding, en drieëntwintig wonden waarvan er één dodelijk was.

De waarschuwingen

Een droom, ongunstige voortekenen en een brief die hij nooit las: de ochtend voordat hij vertrok.

De zaal achter het theater

De senaat vergaderde in de zaal van Pompeius, de verslagen tegenstander wiens standbeeld erin stond.

Statues

De wolvin op het Capitool

Het einde van Romulus, drie verklaringen voor zijn graf, en een beeld waarvan de datering nog altijd betwist wordt.

De rots en de vrouwen

Het geroofde feest, het verraad van Tarpeia en de vrouwen die tussen twee legers in gingen staan.

De vrijplaats

Een stad zonder inwoners, en een asiel voor weglopers, schuldenaars en bannelingen om hem te vullen.

De voor in de grond

Een ploegvoor als heilige grens, de sprong van Remus, en een regel die het Romeinse recht eeuwenlang bepaalde.

De hut en de vogels

De hut die de Romeinen duizend jaar bleven repareren, en de vogels die moesten beslissen wie de stad kreeg.

De wolvin en de herder

De grot waar de wolvin de tweeling zou hebben gezoogd, en de herder die ze meenam naar huis.

Het sleutelgat

Door het gat kijk je langs een cipressentunnel recht op de Sint-Pieter, over drie soevereine gebieden heen.

Het plein van de ridders

Het enige plein dat prentmaker Piranesi ooit echt heeft gebouwd, vol obelisken en stenen wapentuig.

De deur van cipressenhout

Een kerk uit de vijfde eeuw met een houten deur waarop een van de oudste kruisigingen ter wereld staat gesneden.

Nature

De sinaasappeltuin

Een ommuurde tuin met bittere sinaasappelbomen op de resten van een middeleeuwse vesting, met uitzicht over de halve stad.

Nature

De rozentuin

Elfhonderd soorten rozen op de plek van de oude joodse begraafplaats, met paden in de vorm van een menora.

Het slachthuis

Het slachthuis dat de wijk zijn keuken gaf: het vijfde kwart, de delen waar niemand anders voor betaalde.

De berg van scherven

Vijfendertig meter hoog en opgebouwd uit ruim vijftig miljoen kapotte olijfolieamforen.

De begraafplaats van de vreemdelingen

De plek waar het pauselijke Rome iedereen begroef die geen katholiek was, met Keats en Shelley onder de cipressen.

De brug van de engelen

Tien engelen met de werktuigen van de kruisiging, waarvan de twee echte elders in de stad staan.

De fontein en de gevel

Hun werk staat hier op twintig meter van elkaar, en dat leverde het mooiste onware verhaal van de stad op.

De spiraal

Een koepel op een zespuntige ster, bekroond met een stenen schroef die nergens anders in de stad voorkomt.

De olifant met de obelisk

Een marmeren olifant met een Egyptische obelisk op zijn rug, en een staart die een boodschap lijkt te dragen.

Twee ruiters en een obelisk

Twee antieke ruiters, een obelisk van het mausoleum van Augustus en het beste uitzicht op de koepel van Sint-Pieter.

Het kleinste meesterwerk

Borromini's eerste eigen opdracht, kleiner dan een pijler van de Sint-Pieter, met een koepel die hoger lijkt dan hij is.

Het paleis met twee trappen

Het enige gebouw waar beide mannen tegelijk aan werkten, met links de trap van Bernini en rechts die van Borromini.

Het theater dat een paleis werd

Een theater van keizer Augustus dat een vesting werd, daarna een paleis, en nu appartementen heeft.

16 oktober 1943

De ochtend waarop de wijk werd omsingeld, en de koperen stenen die sindsdien in het trottoir liggen.

De koepel die vierkant is

Een synagoge die bewust opvalt, met een vierkante koepel en het Joods Museum erin.

De vismarkt onder de poort

Onder deze keizerlijke poort stond eeuwenlang de vismarkt, met een regel over viskoppen in de steen.

Het huis dat zichzelf dateerde

Een huis uit 1468 dat zichzelf dateert vanaf de stichting van Rome: het jaar 2221.

Vijf poorten, drie eeuwen

In 1555 werden de joden van Rome achter poorten gezet die pas in 1870 verdwenen.

De straat die bleef

De enige straat van de oude ghetto die de sloop van de jaren tachtig heeft overleefd.

De muren die de rivier wegnamen

Na de overstroming van 1870 kreeg de Tiber muren van twintig meter, en Trastevere raakte zijn oever kwijt.

De brug van de vier koppen

De oudste brug van Rome die nooit is herbouwd, met de naam van de bouwer vier keer in de steen.

Het eiland dat een schip werd

Tweeëntwintig eeuwen geneeskunde, een eiland verkleed als schip, en een ziekte die in 1943 werd verzonnen.

Het lichaam dat niet vergaan was

Een beeldhouwer zag het lichaam toen de sarcofaag openging en hakte precies dat uit marmer.

Het plein van de markt

Markt, speelveld en bankjes, boven op een klooster dat sinds de middeleeuwen voor zieken zorgt.

De oudste fontein

Een van de oudste werkende fonteinen van de stad, gevoed vanaf de heuvel die je boven de daken ziet.

De wijk zonder plan

District veertien, het laatste op de lijst van Augustus, waar nooit iemand een plattegrond tekende.

De veemarkt en de mond

De oudste haven van Rome, het oudste marmeren gebouw van de stad, en een putdeksel met een wereldberoemde reputatie.

Het veld waar de stad in paste

Een kwart miljoen toeschouwers, vier stallen met hun eigen kleur, en menners die meer verdienden dan senatoren.

De naam van de kolossus

Twee omtrekken in het plaveisel: een zwetende fontein en het beeld dat het Colosseum zijn naam gaf.

De school

De gladiatorenschool met een eigen oefenarena, tribunes voor publiek en een tunnel naar het Colosseum.

Keizers met andermans lichaam

De boog hangt vol met reliëfs van oudere keizers, met hun koppen weggehakt en opnieuw gesneden.

Het amfitheater op een meer

Gebouwd op het meer van Nero, betaald met de buit uit Jeruzalem, en half gesloopt door een aardbeving.

De brandmuur

Dertig meter hoog, gebouwd om het vuur van de dichtstbevolkte wijk van de stad tegen te houden.

De doorbraak van 1932

Een parade-as uit 1932 die een heuvel, vijfhonderd huizen en een stuk van de keizerfora kostte.

Het stripverhaal dat niemand kon lezen

Een reliëf van tweehonderd meter, opgerold om een zuil, waarvan niemand ooit de bovenkant kon lezen.

De put

Gevangenen werden hier door een gat in de vloer naar beneden gelaten en kwamen er niet meer uit.

Het veld van de koeien

Tot in de negentiende eeuw graasden hier koeien boven op het Forum, dat acht meter onder de stad ligt.

De leidingstraat

De modestraat heet naar de waterleiding eronder, en op nummer 86 zit het oudste café van de stad.

De renbaan en de zuil

Een zuil van dertig meter voor een keizer-filosoof, en een kaarsrechte straat die eeuwenlang een renbaan was.

Elf zuilen in een muur

Elf zuilen van een keizerlijke tempel, ingemetseld in een douanekantoor dat nu de Kamer van Koophandel is.

De marmeren voet

Een marmeren voet van anderhalve meter, het laatste restant van een Egyptisch heiligdom dat onder dit blok lag.

De schrijfmachine

Romeinen noemen het de schrijfmachine. Het kostte een middeleeuwse wijk, en links ligt het balkon waarvandaan Mussolini sprak.

De kolonie van Torre Argentina

Vier tempels uit de republiek, blootgelegd door een mislukte sloop, en een kattenkolonie die er bij wet mag blijven.

Het veld van bloemen

Het enige grote plein van het oude centrum zonder kerk, met achter de hoek de halve cirkel van een verdwenen theater.

Het plein dat een stadion is

De vorm van het plein is de plattegrond van een stadion, en over de figuur met het bedekte hoofd gaat het mooiste onware verhaal van de stad.

Het gat in het dak

De grootste ongewapende koepel ter wereld, met een gat van negen meter waar het al achttien eeuwen doorheen regent.

De koepel die er geen is

De koepel boven het middenschip bestaat uit verf en klopt vanaf precies één plek in de vloer.

De fontein aan het eind van een Romeinse leiding

Het water is tweeduizend jaar oud, de fontein achttien eeuwen jonger, en rechts staat een vaas die nergens iets ophoudt.

De engelen die binnen bleven

Van de tien engelen op de Engelenbrug is er geen een van Bernini zelf. De twee die hij eigenhandig hakte staan hier.

De deur van dichtbij

Binnen: de cipressenhouten deur met een van de oudste kruisigingen, en het licht door albast.

De ovaal van Bernini

Binnen: een ovaal dwars op de ingang, gekleurd marmer, en een heilige die door het gewelf omhoog gaat.

De koepel van Borromini

Binnen: een ovale plattegrond die nergens tot rust komt, en een koepel die hoger lijkt dan hij is.

Het beeld van Maderno

Binnen: het marmeren beeld van Maderno onder het hoofdaltaar, gehakt naar wat hij in 1599 zag.

Het goud en de Egyptische koppen

Binnen: goud in de apsis, taferelen van Cavallini, en Egyptische goden op de antieke zuilen.

De geweigerde Caravaggio

Binnen: de lege plek van de geweigerde Caravaggio, en de apotheek die de pausen bediende.

Het rooster van Laurentius

Binnen: het ijzeren rooster in de eerste kapel rechts, en het graf van Nicolas Poussin.

Het schijfje in de vloer

Binnen: het marmeren schijfje waarvandaan de geschilderde koepel klopt, en wat er gebeurt als je opzij stapt.

De engelen van dichtbij

Binnen: de twee engelen die Bernini eigenhandig hakte, en waarom ze de brug nooit haalden.

Het antwoord van Bernini

De kerk die Bernini zelf zijn beste werk vond, met een ovaal die precies andersom ligt dan die van zijn rivaal.

De bron van olie

Een mozaïek dat achthonderd jaar in de buitenlucht hangt, en Egyptische goden op de zuilen binnen.

De apotheek boven de kerk

Een geweigerde Caravaggio die nu in het Louvre hangt, en een zeventiende-eeuwse apotheek boven de kerk.